تبلیغات
دفاع مقدس

دفاع مقدس
اگر امام تنها نماند اسلام هم پیروز خواهد شد،و ما اهل كوفه نیستیم كه امام را تنها بگذاریم (شهید آوینی)
قالب وبلاگ

در ادامه ی بررسی علل پذیرش قطعنامه ی ۵۹۸ توسط امام خمینی (ره)، به اینجا رسیدیم که شورای امنیت در پی ناکامی قطعنامه های قبلی ، که مغرضانه و جهت گیرانه بود ، برای چندمین بار اقدام به صدور قطعنامه ای دیگر نمود:

• . صدور قطعنامه۵۸۸

مواردى که در رابطه با قطعنامه ۵۸۸ مى توان برشمرد به شرح زیر است :

• عنوان قطعنامه چون گذشته(وضعیت ما بین ایران و عراق) است.

• جنبه توصیه بودن قطعنامه نیز بر جاى خود مى باشد.

• از نظر حجم و تعداد کلمات به کار برده شده ، این قطعنامه کوتاه ترین قطعنامه از مجموع قطعنامه هاى مورد مطالعه است .                                                         در ادامه مطلب ...

• در پاراگرافهاى اجرایى قطعنامه ۵۸۸ مطلب تازه و جدیدى نیست جز آن که خواستار اجراى قطعنامه ۵۸۲ شده است ، درخواست دبیرکل براى شدت بخشیدن به تلاشهایش و اعلام ادامه بررسى شورا نیز تازگى ندارد. تنها در پاراگراف سوم عبارت سوم عبارت ( گزارش دبیرکل و بررسى شرایط لازم برای برقرارى صلح با دوام بین دو کشور)حاوى مطلب جدیدى است .

مى توان گفت که شورا با قطعنامه ۵۸۸ آخرین اتمام حجت خود را براى پذیرش قطعنامه هاى از نوع آنچه تا آن زمان صادر کرده بود، انجام داده و راه را برا ی تحولى اساسى و عظیم در نگرش خود نسبت به کل موضوع جنگ هموار ساخته است .

قطعنامه ۵۸۸ در همان روز تصویب (۸ اکتبر ۱۹۸۶ برابر با ۱۶/۷/۱۳۶۵) توسط دبیر کل به وزراى خارجه هر دو کشور ابلاغ شد.

عراق با ارسال نامه اى قطعنامه ۵۸۸ را پذیرفت و جمهورى اسلامى ایران توسط نامه اى که از سوى وزیر امور خارجه وقت دکتر على اکبر ولایتى براى دبیر کل سازمان ملل ارسال شد، یکى از صریح ترین و مستدل ترین موضعگیرى خود را در قبال قطعنامه هاى شوراى امنیت عموما و قطعنامه ۵۸۸ خصوصا اعلام کرد.

این نامه با شرح اقدامات تجاوز کارانه عراق و موضعگیریهاى مقطعى و دور از حقیقت شوراى امنیت تا آن روز، زمینه مناسبى ایجاد کرد تا شوراى امنیت به طور جدى در موضع خود نسبت به جنگ تحمیلى تجدید نظر نماید. دبیر کل نظریات طرفین در مورد قطعنامه ۵۸۸ را به اطلاع شوراى امنیت رساند.

به این ترتیب این قطعنامه نیز سرنوشتى مشابه قطعنامه هاى قبلى پیدا کرد.

در فاصله صدور قطعنامه ۵۸۸ تا ۵۹۸ عملیات متعددى در جبهه هاى جنگ صورت گرفت که مهمترین آن سلسه عملیات فتح ، کربلا و نصر است .

وجه مشترک اکثر این عملیات این بود که در داخل خاک عراق انجام مى شد و اغلب توام با موفقیت در رسیدن به اهداف تعیین شده بود. به این ترتیب تهدیدى بسیار فزاینده براى عراق به وجود آمده بود. بویژه با پیشروى نیروهاى ایران به سوى بصره ، شوراى امنیت نسبت به جنگ بیشتر حساس ‍ مى شد. در همین زمان نیروى هوایى عراق حملات خود را در منطقه خلیج فارس به روى تاسیسات انتقال نفت ایران و همچنین نفتکشها گسترش داد. همچنین با بهره بردارى از پایگاه هاى برخى از کشورهاى منطقه ، عراق توانست به جزایر سیرى و لارک حمله کند. در چنین فضایى بود که قطعنامه ۵۹۸ به عرصه ظهور رسید.

• . قطعنامه ۵۹۸

شوراى امنیت پس از مشورتهاى فراوان و با توافقات اصولى به عمل آمده در ۲۹ تیرماه ۱۳۶۶ (۲۰ ژوئیه ۱۹۷۸) در جلسه شماره ۲۷۵۰ خود طرح قطعنامه اى را که قبلا به روى کلمه به کلمه آن توافق شده بود به اتفاق آرا به تصویب رساند. طرح قطعنامه توسط اعضاى دائم شورا تهیه و نظریات اعضاى غیر دائم نیز تا حدودى ملحوظ شده بود.

متن قطعنامه ۵۹۸:

شوراى امنیت ، با تایید مجدد قطعنامه (۱۹۸۶) ۵۸۲ خود، با ابراز نگرانى عمیق از این که على رغم در خواستهایش براى آتش بس ، منازعه بین ایران و عراق بشدت سابق با تلفات شدید انسانى و تخریب مادى ادامه دارد، با ابراز تاسف از آغاز و ادامه منازعه ، همچنین با ابراز تاسف از بمباران مراکز صرفا مسکونى غیر نظامى ، حملات به کشتیرانى بى طرف یا هواپیماهاى کشورى ، نقض قوانین بین المللى انسان دوستانه و دیگر قوانین ناظر بر درگیرى مسلحانه ، بویژه کاربرد سلاحهاى شیمیایى برخلاف الزامات پروتکل ۱۹۲۵ ژنو، با ابراز نگرانى عمیق نسبت به احتمال تشدید و گسترش بیشتر منازعه مصمم گردید به تمامى اقدامات نظامى بین ایران و عراق خاتمه بخشد، معتقد گردید که مى باید یک راه حل جامع ، عادلانه ، شرافتمندانه و پایدار بین ایران و عراق به دست آید.

با یادآورى مفاد منشور ملل متحد، بویژه تعهد همه دول عضو به حل اختلافات بین المللى خود از راه هاى مسالمت آمیز به نحوى که صلح و امنیت بین المللى و عدالت به مخاطره نیفتد، با حکم به این که در منازعه ما بین ایران و عراق زمینه صلح حاصل شده است ، با اقدام بر اساس مواد ۳۹ و ۴۰ منشور ملل متحد،

• خواستار آن است که به عنوان یک قدم اولیه جهت حل و فصل (مناقشه ) از راه مذاکره ، ایران و عراق یک آتش بس فورى را رعایت کرده ، به تمامى عملیات نظامى در زمین ، دریا و هوا خاتمه داده و تمامى نیروهاى خود را بدون درنگ به مرزهاى شناخته شده بین المللى بازگردانند.

• از دبیر کل در خواست مى کند که یک تیم ناظر ملل متحد را براى بررسى ، تایید و نظارت بر آتش بس و عقب نشینى نیروها اعزام نماید و همچنین از دبیر کل درخواست مى نماید با مشورت طرفین درگیر، تدابیر لازم را اتخاذ نموده ، گزارش آن را به شوراى امنیت ارائه نماید.

• مصرانه مى خواهد اسراى جنگى آزاد شده و پس از قطع مخاصمات فعال کنونى ، بر اساس کنوانسیون سوم ژنو ۱۲ اوت ۱۹۴۹، بدون تاخیر به کشور خود بازگردانده شوند.

• از ایران و عراق مى خواهد با دبیرکل در اجراى این قطعنامه و در تلاشهاى میانجیگرانه براى حصول یک راه حل جامع ، عادلانه و شرافتمندانه مورد قبول دو طرف در خصوص تمام موضوعات موجود، منطبق با اصول مندرج در منشور ملل متحد، همکارى نمایند.

• از تمامى کشورهاى دیگر مى خواهد که حداکثر خویشتندارى را مبذول دارند و از هرگونه اقدامى که مى تواند منجر به تشدید و گسترش بیشتر منازعه گردد احتراز کنند و بدین ترتیب اجراى قطعنامه حاضر را تسهیل نمایند.

• از دبیر کل در خواست مى نماید که با مشورت با ایران و عراق ، مساله تفویض اختیار به یک هیات بى طرف براى تحقیق راجع به مسئولیت منازعه را بررسى نموده و در اسرع وقت به شوراى امنیت گزارش دهد.

• ابعاد خسارات وارده در خلال منازعه و نیاز به تلاشهاى بازسازى با کمکهاى مناسب بین المللى پس از خاتمه درگیرى تصدیق مى گردد و در این خصوص از دبیر کل در خواست مى کند که یک هیات کارشناسان را براى مطالعه موضوع بازسازى و گزارش به شوراى امنیت تعیین نمایند.

• همچنین از دبیر کل درخواست مى کند که با مشورات با ایران و عراق و دیگر کشورهاى منطقه ، راههاى افزایش امنیت و ثبات منطقه را مورد مداقه قرار دهد.

• از دبیر کل در خواست مى کند که شوراى امنیت را در مورد اجراى این قطعنامه مطلع نماید.

• شورای امنیت مصمم است براى بررسى اقدامات بیشتر جهت رعایت و اجراى این قطعنامه در صورت ضرورت جلسات دیگرى مجددا تشکیل دهد.

• . در تحلیل قطعنامه توجه به نکات زیر مهم می باشد :

• عنوان قطعنامه ۵۹۸ نظیر قطعنامه هاى پیشین (وضعیت ما بین ایران و عراق) نیست ، بلکه براى اولین بار قطعنامه تحت عنوان (منازعه بین ایران و عراق) صادر شده است .

• این قطعنامه چه از نظر شکلى و چه از نظر ماهوى توصیه نیست ، بلکه تصمیم برخاسته از اعتقاد شوراى امنیت است واین موضوع علاوه بر محتواى قطعنامه ، در آغاز پاراگرافهاى ۱، ۷، ۸ و ۱۰ قسمت مقدماتى و پاراگراف ۱۰ اجرایى صراحت دارد.

• از نظر حجم و تعداد کلمات به کار برده شده ، این قطعنامه مفصل ترین قطعنامه هاى صادره است .

• این قطعنامه به اتفاق آرا صادر گردید.

• از نظر فاصله زمانى ، قطعنامه ۵۹۸ با قطعنامه قبلى (۵۸۸) آن نه ماه و نیم فاصله دارد. این بدان معنا نیست که همچون فواصل سایر قطعنامه ها، شوراى امنیت جنگ عراق با ایران را به حال خود رها کرده باشد، بلکه در تمام این مدت شورا به مشورتهاى فشرده خود براى تنظیم قطعنامه جامعى که فصل مشترک نظریات شورا، عراق و ایران باشد مشغول بود.

• وضعیت جبهه هاى جنگ چنانکه ذکر شد، به صورتى بود که نگرانى شورا را باعث گردیده بود. به عبارت دیگر، اگر چه قطعنامه ۵۹۸ حاصل مدتها مذاکره و مشورت بود، ولى مقطع زمانى صدور آن جالب است .

هم احتمال تشدید و هم احتمال گسترش جنگ موجب نگرانى شورا شده بود، مقصود از تشدید جنگ ، نزدیک شدن قواى ایران به بصره و عملیات پى در پى در داخل خاک عراق بود و مراد از گسترش جنگ ، نزدیک شدن قواى ایران به مرزهاى عراق و کویت ، همچنین درگیرى در خلیج فارس بود.

. موضع اولیه ایران در قبال قطعنامه ۵۹۸

جمهورى اسلامى ایران قطعنامه ۵۹۸ را نه رد کرد و نه قبول . از جمله استدلالهاى جمهورى اسلامى ایران توسط سخنگوى وقت شوراى عالى دفاع ، آیت الله هاشمى و رفسنجانى بیان شده است :

پیش از این به علت جهتگیرى ناعادلانه قطعنامه هاى شوراى امنیت ، ما این قطعنامه ها را نمى پذیرفتیم . اما در این قطعنامه نکات مثبتى دیدیم که حاضر شدیم پیرامون آن مذاکره کنیم . جمهورى اسلامى ایران قطعنامه ۵۹۸ را به طور کلى رد نکرده است ، چون در آن جاى بحث مى بیند. توقع دیگران این است که ما قطعنامه را کلا رد کنیم یا بپذیریم ، نکته منفى آن این است که مى گوید که به محض شروع مذاکره و پیش از شناسایى متجاوز و محاکمه آن ، آتش بس اعلام شود و ما این بند را قبول نداریم ، بند مربوط به معرفى متجاورز مى تواند به عنوان تنها کلید حل مسائل به شمار آید و این نکته مثبتى است ، اما باید پیش از اعلام آتش بس انجام شود، ما به آمریکا سوءظن داریم و مى دانیم به محض اعلام آتش بس آنان در عمل صادق نخواهد بود.

بنابراین ما نمى توانیم چنین مخاطره اى را بپذیریم . ما مى گوییم اول متجاوز معرفى شود بعد راه حل مسائل جدى هموار خواهد شد. معلوم است که محاکمه و تنبیه متجاوز و باز پرداخت غرامت از همین اقدام آغاز خواهد شد. اگر این جابجایى در بندها انجام شود، راه همواره خواهد شد.»

این موضعگیرى نزدیک به یک سال ادامه داشت . بهترین منطق و دلیلى که براى اتخاذ این موضع (نه رد و نه قبول ) مى توان اقامه کرد است که جمهورى اسلامى ایران به دلیل عدم تحقق کامل نظریاتش قطعنامه را نپذیرفت .

اما به خاطر توجهى که به اصول مورد نظر ایران در قطعنامه شده بود و به دلیل این که با توجه به شرایط سیاسى و بین المللى بیش از این امکان امتیاز گرفتن از شورا وجود نداشت و اصولا به خاطر ( روز مبادا !) قطعنامه را رد هم ننمود.

• . موضع عراق در قبال قطعنامه ۵۹۸

در ۲۲ ژوئیه ۱۹۷۸، اجلاس مشترک شوراى فرماندهى انقلاب و رهبرى حزب بعث به ریاست صدام براى بررسى قطعنامه ۵۹۸ تشکیل ، و در همین جلسه قطعنامه مورد پذیرش و استقبال قرار گرفت و آمادگى عراق براى همکارى با دبیر کل و شوراى امنیت در جهت اجراى آن و نیل به حل جامع ، عادلانه و شرافتمندانه منازعه اعلام گردید. نهایت آن که آمادگى ایران براى قبول جدى و با حسن نیت قطعنامه و اجراى آن و اطاعت بدون قید و شرط از آن ، شرط اساسى التزام عراق به قطعنامه عنوان گردید. در این جلسه قرار شد مواضع مذکور توسط وزیر امور خارجه عراق به دبیر کل و شوراى امنیت اعلام گردد.

سخنگوى دولت عراق نیز در این خصوص اظهار داشت :

 عراق آماده است قطعنامه شوراى امنیت سازمان ملل را که در آن دستور آتش بس فورى داده شده است ، بپذیرد مشروط بر آن که ایران نیز اقدام مشابهى انجام دهد، تعهد عراق نسبت به این قطعنامه به پذیرش صریح و بدون قید و شرط ایران بستگى دارد.»

طارق عزیز -وزیر امور خارجه عراق- نیز در ملاقات خود در تاریخ ۲۳ ژوئیه با دبیر کل ، مواضع عراق را تکرار کرد. همچنین سفیر عراق در آمریکا طى مصاحبه اى در همان روز، خبر از واکنش عراق نسبت به قطعنامه داد.

اما پاسخ رسمى عراق به قطعنامه ۵۹۸ در تاریخ ۱۴ اوت به دبیرکل اعلام شد که در آن جمله آمده بود:

…عراق از قطعنامه ۵۹۸ استقبال مى نماید و آماده است براى اجراى آن با دبیرکل و شوراى امنیت همکارى کند.

• . پذیرش کامل قطعنامه از طرف جمهورى اسلامى ایران

در مورد پذیرش کامل قطعنامه ۵۹۸، رهبر فقید انقلاب اسلامى ، امام خمینى (ره ) پیام مهمى به ملت ایران فرستادند. در قسمتى از این پیام آمده بود:

…و اما در مورد قبول قطعنامه که حقیقتا مساله بسیار تلخ و ناگوارى براى همه و خصوصا براى من بود، این است که من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلام شده در جنگ بودم و مصلحت نظام و کشور و انقلاب را در اجراى آن مى دیدم ، ولى به واسطه حوادث و عواملى که از ذکر آن فعلا خوددارى مى کنم ، و به امید خداوند در آینده روشن خواهد شد، و با توجه به نظر تمامى کارشناسان سیاسى و نظامى سطح بالاى کشور – که من به تعهد و دلسوزى و صداقت آنان اعتماد دارم – با قبول قطعنامه و آتش بس موافقت نمودم و در مقطع کنونى آن را به مصلحت انقلاب و نظام مى دانم ، و خدا مى داند که اگر نبود انگیزه اى که همه ما و عزت و اعتبار ما باید در مسیر مصلحت اسلام و مسلمین قربانى شود، هرگز راضى به این عمل نمى بودم و مرگ و شهادت برایم گواراتر بود، اما چاره چیست ؟ همه باید به رضایت حق تعالى گردن نهیم … دیروز روز امتحان الهى بود که گذشت و فردا امتحان دیگرى است که پیش مى آید… قبول قطعنامه از طرف جمهورى اسلامى ایران به معناى حل مساله جنگ نیست . با اعلام این تصمیم حربه تبلیغات جهانخواران علیه ما کند شده است … ملت ما هم نباید فعلا مساله را تمام شده بداند. البته ما رسما اعلام مى کنیم که هدف ما تاکتیک جدید در ادامه جنگ نیست … در این روزها ممکن است بسیارى از افراد به خاطر احساسات و عواطف خود صحبت از چراها و باید نبایدها کنند – که هر چند این مساله به خودى خود یک ارزش ‍ بسیار زیباست – اما اکنون وقت پرداختن به آن نیست … من باز مى گویم قبول این مساله براى من از زهر کشنده تر است ، ولى راضى به رضاى خدایم و براى رضایت او این جرعه را نوشیدم ، و نکته اى که تذکر آن لازم است در قبول این قطعنامه فقط مسئولین کشور ایران با اتکاى خود تصمیم گرفتند. تصمیم امروز فقط براى تشخیص مصلحت بود… بدانید که پیروزى از آن شماست.»

سرانجام در تاریخ۲۶/۴/۱۳۶۷ (۱۷ ژوئیه ۱۹۸۸) سفیر و جانشین نماینده دائمى جمهورى اسلامى ایران در سازمان ملل متحد، عین مرقومه حضرت آیت الله خامنه اى رئیس جمهور وقت ایران را خطاب به دبیر کل سازمان ملل متحد براى وى ارسال ، و در خواست کرد که به عنوان سند شوراى امنیت منتشر گردد.

فرازهایى از نامه ریاست جمهورى وقت درباره پذیرش قطعنامه ۵۹۸ به این شرح است:

درودهاى گرم همراه با بهترین آرزوهاى مرا براى موفقیت آن عالى جناب در تلاش براى برقرار صلح و عدالت بپذیرید. همان طور که بخوبى استحضار دارید، آتش جنگى که به وسیله رژیم عراق در ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰ با تجاوز علیه تمامیت ارضى جمهورى اسلامى ایران آغاز گردید، اینک ابعاد غیر قابل تصورى به خود گرفته است که کشورهاى دیگر و حتى غیر نظامیان بى گناه را نیز در شعله هاى خود گرفته است .

در چنین موقعیتى ، تلاشهاى جنابعالى براى اجراى قطعنامه ۵۹۸ (۱۹۸۷) حائز اهمیت ویژه اى است . جمهورى اسلامى ایران پیوسته کمک و پشتیبانى خود را نسبت به شما در حصول به این هدف مبذول داشته است . در این زمینه ما مصمم گردیدیم که رسما اعلام داریم جمهورى اسلامى ایران به خاطر اهمیت حفظ جان انسانها و برقرارى عدالت و صلح و امنیت منطقه اى و بین المللى قطعنامه ۵۹۸ (۱۹۸۷) شوراى امنیت را مى پذیرد. ما امیدواریم که اعلام رسمى این موضع جمهورى اسلامى ایران به شما در ادامه تلاشهایتان که همیشه مورد پشتیبانى و استقبال ما بوده است ، کمک نماید.»

در همین مورد آقاى هاشمى رفسنجانى رئیس وقت مجلس شوراى اسلامى و سنخگوى شوراى عالى دفاع اظهار داشتند : « مصحلت انقلاب و ملتهاى ایران و عراق و منطقه این است که قطعنامه مذکور پذیرفته شود… ایران تابه حال خواستار آن بود که ابتدا کمیته تعیین متجاوز تشکیل شود، ولى با توجه به شرایط جدیدى که پیش آمده از آن شرط خود صرف نظر مى کنیم … متاسفانه تبلیغات جهانى ، ما را جنگ افروز و جنگ طلب معرفى کرده ، صدام و حزب بعث متجاوز که تمام قوانین را نقض کرده ، ولى چون یک شعار مشخص دارد، یعنى قطعنامه را پذیرفته و حاضر به قضاوت بین المللى است ، به صورت عوام فریبانه صلح طلب معرفى شده است ، با این کار، یعنى قبول قطعنامه ۵۹۸، ما نشان داده ایم که در این زمینه انعطاف پذیر هستیم … ما قطعنامه را هرگز رد نکرده بودیم ، بلکه شروطى روى آن گذاشتیم و این اواخر روشن شد که ممکن است حوادث تلخى در منطقه اتفاق افتد که نقطه عطف آن سقوط هواپیماهاى ایرانى توسط آمریکا بود.)

برقرارى آتش بس

پس از پذیرش رسمى قطعنامه ۵۹۸ از طرف ایران و انجام مذاکرات با دبیر کل سازمان ملل متحد، آتش بس میان طرفین از تاریخ ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ (۲۰ اوت ۱۹۸۸) برقرار شد. شوراى امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۶۷ قطعنامه ۶۱۹ را تصویب کرد که به موجب آن گروه ناظران نظامى ایران و عراق و سازمان ملل متحد (یونیماک ) تشکیل و عازم مرزهاى ایران و عراق شد. نیروهاى یونیماک حدود ۴۰۰ نفر بودند که از ۲۵ ملیت مختلف تشکیل شده بود و در دو کشور مستقر شدند. وظایف نیروهاى یونیماک عبارت بود از:

۱ – تایید، تحکیم و نظارت بر آتش بس

۲ – کمک به طرفین براى حل مسائل محلى که احتمالا در مورد تعیین دقیق خطوط مرزى و عقب نشینى به مرزهاى بین المللى و یا تیراندازى اتفاقى پدید آید.

۴ – کمک به طرفین براى ایجاد یک منطقه حائل در طول مرزهاى دو کشور

آغاز مذاکرات صلح

نخستین دور مذاکرات صلح بین ایران و عراق با نظارت سازمان ملل متحد، در سوم شهریور ۱۳۶۷ به طور رسمى در ژنو آغاز شد. در این مذاکرات دولت عراق دو پیش شرط را مطرح کرد:

۱ – لایروبى اروند رود

۲ – آزادى کشتیرانى در خلیج فارس

در مقابل ایران اعلام نمود که نه پیش شرطى را مطرح خواهد کرد و نه پیش ‍ شرطى را از طرف مقابل خواهد پذیرفت . عراق با در اختیار داشتن بخشى از خاک ایران ، تصور مى کرد که مى تواند براى گرفتن امتیاز، ایران را تحت فشار قرار دهد. از طرف دیگر، طرح آزادى کشتیرانى در خلیج فارس مطابق با در خواست دولتهاى غربى بود و به همین جهت از عراق حمایت مى کردند.

به علت پافشارى عراق در مورد درخواستهایش و عدم پذیرش آن از طرف ایران پیشرفتى در مذاکرات صورت نگرفت . از این رو براى شکست بن بست مذاکرات ، دبیر کل سازمان ملل متحد در ۹ مهر ۱۳۶۷ طرحى مشتمل بر ۴ ماده به دولتین ایران و عراق پیشنهاد کرد که رئوس آن عبارتند از:

۱ – آزادى کشتیرانى در خلیج فارس

۲ – دادن اولویت به حل و فصل مساله شط العراب (اروند رود)

۳ – توافق در مورد مراحل مبادله اسراى جنگى

۴ – عقب نشینى نیروهاى دو کشور به مرزهاى بین المللى

دبیر کل سازمان ملل در این طرح خواسته هاى عراق را مورد توجه قرار داده بود، اما این طرح نیز با شکستهاى مواجه شد. به دنبال آن ، دبیرکل (یان الیاسون ) نماینده ویژه خود را مامور پیگیرى اجراى قطعنامه ۵۹۸ نمود. وى در سالهاى ۱۳۶۷ و ۱۳۶۸ دوبار به تهران و بغداد سفر کرد، اما نتوانست موافقت دولتین ایران و عراق را براى آغاز مذاکرات صلح و اجراى قطعنامه ۵۹۸ به دست آورد.

ایران در سال ۱۳۶۸ براى شکستن بن بست مذاکرات ، پیشنهاد عقب نشینى همزمان نیروها و مبادله اسرا را مطرح کرد، اما دولت عراق بار دیگر پیشنهاد عقب نشینى نیروها را به مرزهاى شناخته شده بین المللى موکول به حل مساله اروند رود کرد. دولت عراق در این زمینه اعلام داشت :

تا زمانى که ایران حق حاکمیت عراق بر اروند رود را نپذیرد، عقب نشینى نیروها انجام نخواهد شد .

دولت عراق در اتخاذ این مواضع غیر اصولى از حمایت کشورهاى عربى نیز برخوردار بود. به عنوان مثال در قطعنامه کنفرانس سران عرب در مراکش ‍ در اواخر خرداد ۱۳۶۸ آمده است : کنفرانس همبستگى کامل خود را با عراق حفظ وحدت و یکپارچگى خاک خود و حاکمیت عراق بر شط العراب (اروند رود) رامورد تایید قرار مى دهد . این مساله در اجلاس ‍ کمیته دائمى همکاریهاى عربى – آفریقایى در کویت نیز تکرار شد.

علاوه بر آن برخى از دولتهاى غربى نیز منافع خود را در ادامه بن بست مذاکرات صلح مى دیدند. دولتهاى مذکور بویژه آمریکا خواستار ادامه حالت (نه جنگ صلح ) تا زمانى که تغییرى در سیاست خارجى ایران نسبت به غرب مشاهده نشود، بودند.

در این میان دولت اتحاد جماهیر شوروى سابق ، از اجراى قطعنامه ۵۹۸ حمایت مى کرد و خواستار خروج نیروهاى عراقى از اراضى اشغالى ایران بود. گنادى گراسیموف سخنگوى وزارت خارجه شوروى در خرداد ماه سال ۱۳۶۸ اظهار داشت : اتحاد جماهیر شوروى از قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل متحد حمایت مى کند و تاکید دارد که نیروهاى ارتش عراق باید ضمن خروج از سرزمینهاى ایران در نوار مرزى تعیین شده در قرار داد ۱۹۷۵ الجزایر استقرار یابند.

• . پذیرش مجدد عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر

۱۲ روز بعد از اشغال کویت ، یعنى در ۲۴ مرداد ۱۳۶۹ (۱۴ اوت ۱۹۹۰) رادیو بغداد برنامه هاى عادى خود را قطع و نامه رئیس جمهورى عراق مبتنى بر پذیرفتن عهدنامه ۱۹۷۵ توسط دولت عراق را قرائت کرد. در این نامه خطاب به رئیس جمهور ایران آمده است :

با این تصمیم ما، دیگر همه چیز روشن شده و به این ترتیب همه آنچه را که مى خواستند و بر آن تکیه مى کردید، تحقیق مى یابد و دیگر اقدامى جز مبادله اسرا باقى نمى ماند.»

به دنبال آن عقب نشینى نیروهاى عراقى از خاک ایران آعاز شد به طورى که بعد از مدت ۵ روز به مرزهاى بین المللى عقب نشینى کردند. عراق ۲۳۶۳ کیلومتر مربع از اراضى ایران را در اشغال خود داشت . شهرهاى مهران ، قصر شیرین ، خسروى ، نفت شهر، سومار، مناطق باوریسى ، موسیان ، کوشک ، شلمچه ، ارتفات کله قندى ، کنجان چم ، ارتفات قلاویزان طلایه ، فلکه و شرهائى از جمله شهرها و مناطق تحت اشغال نیروهاى عراقى بود. با این حال عراقیها برخى از مناطق را همچنان در اشغال خود نگاه داشتند. وسعت این مناطق حدود ۶۰۰ کیلومتر مربع بود! آنها مدعى بودند که : به موجب معاهده ۱۹۷۵ ایران باید مناطق میمک ، زین القدس و سیف سعد را به عراق واگذار مى کرد، و شاه از واگذارى این مناطق به عراق خوددارى کرده بود.

یکى از بهانه هاى عراق براى لغو عهد نامه ۱۹۷۵ و تجاورز به ایران در شهریور ۵۹ نیز همین مساله بود .این مناطق در ابتداى جنگ به اشغال نیروهاى عراقى در آمد. وسعت این مناطق براساس ادعاى مقامات عراقى حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع مى شود. در حالى که آنچه در اشغال عراقیها باقى مانده بود، دو برابر این رقم مى باشد.به دنبال اعلام عقب نشینى نیروهاى عراقى از اراضى ایران ، هیأتى تحت عنوان (هیأت نظارت بر عقب نشینى و نصب علائم مرزى ) تشکیل شد. وظیفه این هیأت نظارت بر عقب نشینى کامل نیروهاى عراقى ، پاکسازى میادین مین ، تعیین محل و نصب میله هاى مرزى جدید براساس عهد نامه ۱۹۷۵ بود. به موجب عهدنامه مذکور ۷۵۰ میله مرزى درطول ۱۲۵۰ کیلومتر مرزهاى دو کشور نصب شده بود. در طول جنگ حدود ۴۵۰ میله مرزى جابجا و یا تخریب شد و فقط ۲۵۰ میله مرزى سالم بر جا ماند. مختصات این میله ها در ضمیمه پروتکل مربوط به علامت گذارى مجدد مرز زمینى بین ایران و عراق ۱۹۷۵ آورده شده است . به همین جهت براساس اسناد مذکور و نقشه هاى موجود، محل نصب این میله ها مشخص مى باشد.

و به این ترتیب یکی از سخت ترین و پر التهاب ترین روزهای مردم همیشه در صحنه ی ایران اسلامی هم گذشت.

آنچه که در پایان این مقاله می توانیم به آن اشاره کنیم این است که:

• هر گاه مردم ما به مسئولان خویش اعتماد داشتند و حمایت خود را علنی کرده اند، ایران در برابر هیچ زورگویی سر خم نکرده است.

• در معادلات جهانی و در مواردی که ملت ایران در برابر زورگویان امپریالیسم جهانی قرار گرفته است، یاد گرفته ایم که هرگاه ما کوتاه آمدیم و از خود نرمش یا ضعفی نشان دادیم ، رقبای ما به زورگویی ها و اقدامات ظالمانه ی خود افزوده اند. و نیز هرگاه ما بر مواضع عادلانه و اصولی مبتنی بر کرامت ملت ها و حقوق اساسی کشور ها، ایستادگی کرده ایم دشمنان ما زبونانه مجبور به پذیرش افکار و مواضع ما شده اند.

• ایران با ارائه ی الگوی جدیدی از حکومت در جهان به جنگ با دو ایدئولوژی حاکم بر جهان(لیبرالیسم و مارکسیسم) رفته است و طبیعتا در این جنگ باید منتظر هر نوع ضربه ای از دشمنان خود باشیم. کسانی که خوشبینانه ایران و دلسوزان ایران را به داشتن توهم توطئه متهم می کنند، یا هنوز به عمق اهداف و تأثیرات انقلاب اسلامی ایران در بیدار سازی ملل مستضعف جهان پی نبرده اند و غافل از رهبری ایران در عرصه ی جهانی ظلم ستیزی هستند،

و یا عامدانه با هدف خیانت و ضربه زدن به این بنیان مقدس، خود را به نفهمی زده و نیز مردم را در این مسئله تخدیر کرده و افکارشان را منحرف میکنند.

----------------------------------------------------------------------------------------------

منبع:                            http://www.ammarha.com/archives/2379.htm


[ یکشنبه 28 خرداد 1391 ] [ 11:28 ب.ظ ] [ همرزم خاکی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دانشجوی دانشکده کشاورزی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر
شماره دانشجویی: 880266248
نام درس: آشنایی با مبانی دفاع مقدس
نام استاد: جناب آقای فضل الله صرامی
سکشن: یکشنبه ساعت 8 تا 10

"این وبلاگ در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و زنده نگه داشتن یاد شهیدان ایجاد شده است"
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :


ساخت فلش مدیا پلیر
ایران رمان